खनिजद्रव्य व त्याचे उपयोग :

शरीरातील प्रक्रियेचे नियंत्रण व संरक्षण करण्याकरिता शरीराला खनिजाची गरज असते. आपल्या शरीराची निगा राखण्यामध्ये खालील खनिजे महत्वाचे आहेत.

खनिज - फॉस्फरस  -

उपयोग - हाडे व स्नायू यांच्या संवर्धनासाठी ए.टी.पीची निर्मितीकरण्याकरिता
 अभावी होणारे परिणाम - हाडे ठिसुळ होतात, चयापचय क्रियेत अडथळे निर्माण होतात
 स्त्रोत - अन्नधान्ये, दुग्धजन्यपदार्थ मेथी, हिरव्या पालेभाज्या

खनिज - पोटॅशियम-

उपयोग - चेतापेशीच्या पोषणाकरिता
 अभावी होणारे परिणाम - चेतापेशीवर परिणाम होतो
 स्त्रोत - सुकी फळे

खनिज - कॅल्शियम-

उपयोग - हाडे, दात, रक्त, मज्जातंतू व हृदय यांच्या पोषणाकरिता
 अभावी होणारे परिणाम - हाडे कामकूवत व नरम होतात. कॅल्शियमच्या अभावी ऑस्टीओमॅलेशिया हा विकार होतो.
 स्त्रोत - तीळ व पालेभाज्या

खनिज - लोह-

उपयोग - रक्त संवर्धन व हिमोग्लोबिनच्या पोषणाकरिता, ऑक्सीजन व हिमोग्लोबीन याचा संयोग घडवून आणते व प्रतिरोध संस्थेला मदत करते.
 अभावी होणारे परिणाम - लोहाच्या कमतरतेचा परिणाम हिमोग्लोबिनवर होतो. लोहाच्या अभावी रक्तक्षय व पंडूरोग होतो.  
 स्त्रोत - हिरव्या पालेभाज्या व मेथीची भाजी

खनिज - तांबे-

उपयोग - हिमोग्लोबिनचे संवर्धन करणे
 अभावी होणारे परिणाम - तांब्याच्या आभावी हिमोग्लोबिनची निर्मिती होत नाही.
 स्त्रोत - पालेभाज्या

खनिज - सल्फर-

उपयोग - प्रथिनांची निर्मिती करणे अस्थी व नखे यांचे आरोग्य
 अभावी होणारे परिणाम - केस, हाडे कमकूवत होतात

खनिज - फ्लोरिन-

उपयोग - दातांचे रक्षण करण्याकरिता,
 अभावी होणारे परिणाम - याच्या अभावी दंतक्षय होतो.

खनिज - सोडीयम-

उपयोग - रक्तामधील आम्ल व अल्क यांचा समतोल साधला जातो.
 अभावी होणारे परिणाम -  रक्तदाबावर परिणाम होतो.  

खनिज - आयोडीन  -

उपयोग - थायराईड ग्रथीच्या पोषणाकरिता
 अभावी होणारे परिणाम - गलगंड नावाचा आजार होतो.